Language: PLENDEHU

Płatnerstwo - warsztaty w ramach projektu Jesień średniowiecza - wiosna renesansu - cykl wydarzeń kulturalno – naukowych

2011-10-13

W dniach 12-13 października 2011 r w Muzeum Etnograficznym przy ul. Krakowskiej 10, odbyły się kolejne warsztaty rzemieślnicze w ramach projektu "Jesień średniowiecza - wiosna renesansu - cykl wydarzeń kulturalno-naukowych".

W ramach warsztatów uczestnicy mogli zapoznać się z tajnikami pracy płatnerza z epoki późnego średniowiecza.
W celu maksymalnego przybliżenia realiów wspomnianej epoki warsztaty odbyły się bez wykorzystania energii elektrycznej. Zarówno ubiór płatnerza jak i wykorzystane przez niego narzędzia wzorowane były na znaleziskach archeologicznych i źródłach ikonograficznych z epoki. Ponadto uczestnicy warsztatów  mieli możliwość samodzielnego wykonania podstawowych czynności kowalskich.


Płatnerstwo – rzemiosło, którego przedstawiciele zajmowali się produkcją oraz naprawą uszkodzonych elementów uzbrojenia ochronnego. Pierwotnie stanowiło ono część składowa kowalstwa z którego wyodrębniło się ok XIV w. W odróżnieniu od pancerników zajmujących się produkcją miękkich elementów uzbrojenia ochronnego czyli np. kolczug, płatnerze trudnili się wyrobem zbroi płytowych, lub ich poszczególnych części składowych, kirysów (napierśnik i naplecznik), hełmów, naręczaków, nogawic (bigwantów) itp. Najstarsze wzmianki dotyczące płatnerzy wskazują na ich działalność we Wrocławiu (1307 r.), Lwowie (1359), Krakowie (1375), czy Gdańsku (1387). Co ciekawe rzemiosło to choć niezwykle cenione przez cały niemal okres swego funkcjonowania nie wytworzyło własnego cechu i wchodziło w skład cechów metalowo-zbrojeniowych lub metalowych (np. cechu kowalskiego). Warsztaty płatnerskie ulokowane w większych ośrodkach miejskich na terenie całego kraju, współpracowały zazwyczaj z warsztatami kowali, mieczników, nożowników i przede wszystkim szlifierzy. Praca płatnerza wymuszała bowiem swego rodzaju koegzystencje przedstawicieli wielu różnych rzemiosł. Wykonywał on elementy płytowe z blach stalowych, wcześniej przygotowywanych przez kuźnice, wykonane z kolei zbroje często trafiały do szlifierzy, którzy wygładzali powierzchnie wykutych uprzednio zbroi. Od XVI w. wyrobem zbroi zajmowały się także manufaktury, czy silnie rozbudowane zakłady produkcji płatnerskiej, posiadające duże możliwości techniczne i skupiające często rzemieślników różnej specjalizacji. Popyt na wyroby płatnerskie był jednak tak duży że konstytucje sejmowe z początku XVII w. nakazywały sprowadzanie do kraju płatnerzy zagranicznych. Wraz z ewolucją techniki wojennej, a przede wszystkim upowszechnieniem się broni palnej, pełne zbroje płytowe zaczęły wychodzić z użycia. Produkujący je płatnerze zmuszeni zostali do zmiany charakteru prowadzonej działalności by zniknąć zupełnie z gospodarczej mapy Polski z końcem XVIII w. Obecnie w związku z żywym zainteresowaniem szeroko rozumianą kulturą rycerską, którego przejawem są coraz liczniej powstające bractwa rycerskie i stowarzyszenia odtwórstwa historycznego, płatnerstwo przeżywa obecnie swego rodzaju renesans, choć na zupełnie innych już zasadach.

Warsztaty zorganizowane zostały w ramach projektu „Jesień średniowiecza - wiosna renesansu - cykl wydarzeń kulturalno - naukowych"

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013

Projekt współfinansowany ze środków Województwa Małopolskiego.

Fundusze Europejskie dla Małopolski




Powrót do góry

O projekcie

Do lipca 2012 roku Muzeum Okręgowe w Tarnowie organizować będzie wydarzenia w ramach projektu „Jesień średniowiecza - wiosna renesansu - cykl wydarzeń kulturalno-naukowych". Jego realizacja możliwa...
czytaj dalej

Interaktywna mapa dojazdu

Zobacz >

Galerie
zdjęciowe

Zapraszamy do działu multimedia

Filmy

Strona zbiera informacje o ciasteczkach (cookies) na potrzeby analizy odwiedzalności serwisu. Korzystając z serwisu zgadzasz się na to. Obsługę ciasteczek możesz wyłączyć w opcjach swojej przeglądarki.